Öğretmen mi, Psikolog mu?
Öğretmen ve Psikolog, tercih döneminde çok sık arasında kalınan iki meslek. Aynı puan türüyle yazılabildikleri için liste yapılırken yan yana gelirler, ama günlük hayatları birbirinden oldukça farklıdır. İkisi de değerli işlerdir; doğru seçim “hangisi daha iyi” değil, “hangisinin günlük hayatı sana daha çok uyuyor” sorusuyla bulunur. Aşağıda ikisini gerçek günleri, zor ve keyifli yanları, gereken becerileri ve okul dersleriyle yan yana koyduk.
Temel fark
Öğretmen bir grupla çalışır: dersi planlar, sınıfı yönetir, öğrenmeyi ölçer ve her gün aynı öğrencilerle yeniden başlar. Psikolog çoğu zaman tek bir kişiyle ya da küçük bir grupla çalışır: dinler, değerlendirir, destek süreci yürütür. Öğretmenin işi öğretmek, psikologun işi anlamak ve desteklemektir.
Gerçekte ne yapar?
Bir günü nasıl geçer?
- • Ders hazırlığı yapılır.
- • Sınıfta anlatım ve etkinlik yürütülür.
- • Öğrenci soruları ve zorlanmaları takip edilir.
- • Ödev, sınav veya geri bildirim işleri yapılır.
- • Randevu veya görüşme hazırlığı yapılır.
- • Notlar etik kurallara uygun tutulur.
- • Süpervizyon, okuma veya ekip çalışması yapılır.
- • Bazı alanlarda test, araştırma veya kurum görüşmeleri yürütülür.
İyi tarafları
- • Bir öğrencinin anladığı anı görmek.
- • İletişim ve öğrenme tasarlamak.
- • Uzun süreli etki bırakmak.
- • İnsanı ve davranışı derinlemesine anlamak.
- • Birinin farkındalık kazanmasına eşlik etmek.
- • Farklı çalışma alanlarının olması.
Zor tarafları
- • Sınıf yönetimi.
- • Yoğun duygusal emek.
- • Farklı ihtiyaçlara aynı anda yetişmek.
- • Duygusal yük.
- • Uzun eğitim ve süpervizyon ihtiyacı.
- • Sınırları koruma sorumluluğu.
Kimlere uyar?
- • Anlatmayı ve dinlemeyi sevenler.
- • Sabırlı olanlar.
- • İnsan gelişimini önemseyenler.
- • Dinlemeyi sevenler.
- • Etik sınırlara önem verenler.
- • Bilimsel okuma ve yazmaya açık olanlar.
Gerekli beceriler
- • Anlatım
- • Sabır
- • Planlama
- • Gözlem
- • Empati
- • Etkin dinleme
- • Etik dikkat
- • Gözlem
- • Araştırma okuryazarlığı
- • Sınır koyma
Okulda hangi dersler yardımcı olur?
- • Türkçe
- • Alan dersi
- • Psikoloji
- • Sosyoloji
- • Biyoloji
- • Türkçe
- • Felsefe
- • Matematik
Peki hangisi sana uygun?
Bir konuyu anlatmaktan, kalabalık bir ortamda enerji vermekten ve öğrencilerin yıl içinde değiştiğini görmekten keyif alıyorsan öğretmenlik. Bire bir derin konuşmalar, insan davranışını araştırmak ve uzun süre öğrenmeye devam etmek sana uyuyorsa psikoloji. İkisinin arasında da bir yol var: okullarda öğrencilerle psikolojik danışmanlık yapan kişi rehber öğretmendir ve bu ayrı bir bölümdür (Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık).
- Unvana değil güne bak. “Öğretmen” ve “Psikolog” kulağa nasıl geldiğine göre değil, yukarıdaki “bir günü nasıl geçer” bölümüne göre kıyasla. Meslek seçmek, bir günlük hayatı seçmektir.
- Zor tarafları tart. İki işin de keyifli yanı seni çeker; asıl ayrım, hangisinin zor tarafını daha kolay taşıyabileceğinde gizli.
- Küçük bir prova yap. Her iki mesleğin “bugün ne deneyebilirsin” önerilerini dene; hangisi sana zaman kaybı değil de merak geliyorsa, ipucu odur.
Sık sorulan sorular
Okuldaki rehber öğretmen psikolog mu?
Hayır, ama işleri yakındır. Rehber öğretmenler eğitim fakültesinde Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümünü okur ve okulda öğrencilere danışmanlık yapar. Psikologlar ise fen-edebiyat ya da insan ve toplum bilimleri fakültelerinde psikoloji okur ve klinik, araştırma, kurum gibi farklı alanlarda çalışır.
Öğretmen olmak için eğitim fakültesi şart mı?
Öğretmenliğe en doğrudan yol eğitim fakültesidir. Bazı branşlarda başka fakülte mezunları için de öğretmenliğe geçiş yolları olmuştur, ama atama ve işe giriş kuralları zaman zaman değiştiği için güncel durumu MEB'den kontrol etmek gerekir.