Öğrenciyi yalnız bırakmadan, onun yerine karar vermeden.
Hayat Provası, öğrencinin düşünme sürecini görünür kılar. Yetişkinin rolünü karar vermek değil, güvenli bir konuşma alanı açmak olarak görür. Bu sayfada bunu evde ve sınıfta yapmak için somut araçlar var.
Onun yerine karar vermeden, yanında ol.
Amacın doğru cevabı söylemek değil; düşünmesine alan açmak. Bir senaryoyu birlikte aç, cevabını dinle, ölçütlerini sor.
Konuşma başlatıcılarına bakBir senaryoyu sınıfta prova alanına çevir.
Hazır ders planını kullanarak tek ders saatinde bir karar senaryosunu açıp tartıştırabilirsin. Not vermeden, etiketlemeden.
40 dakikalık ders planıRehberlik ve kulüplerle birlikte kullan.
Site ücretsizdir, üyelik istemez ve kişisel veri toplamaz. Rehberlik servisi, kulüpler ve sosyal sorumluluk ekipleriyle kullanılabilir.
Sık sorulan güven sorularıKonuşma başlatıcıları
Bunları sınav gibi değil, sohbet gibi sor. Cevap “doğru” olmak zorunda değil; sessizlik de bir cevaptır, üstüne gitme. Yan yanayken, baskısız bir anda sormak en iyisidir.
- Son zamanlarda 'herkes yapıyor' diye seçtiğin bir şey oldu mu? Sonradan ne hissettin?
- Zor bir kararda neye göre seçim yaparsın: kime sorarsın, neye bakarsın?
- İnternette seni en son ne kızdırdı? Ne yaptın, sonra ne hissettin?
- Bir mesajın ya da haberin doğru olup olmadığını nasıl anlıyorsun?
- Hayır demekte zorlandığın bir an oldu mu? Olsaydı ne demek isterdin?
- Bir arkadaş grubunda istemediğin bir şeye zorlandığını hiç hissettin mi?
- Merak ettiğin bir meslek var mı? O işi yapan biri gününü nasıl geçiriyordur sence?
- İleride ne olacağını şimdiden bilmek zorunda değilsin. Şu an neyi denemek isterdin?
- Bir işi iyi yaptığın için hep senin yapman mı bekleniyor? Bu sana ne hissettiriyor?
- Seni en çok ne tür işler yorar, ne tür işler canlandırır?
Tek ders saatinde bir senaryo (40 dk)
Bir karar senaryosunu sınıfça açıp tartıştırmak için hazır akış. Not yok, etiketleme yok; amaç ölçütleri görünür kılmak.
- 0–5 dk
Isınma
“Bugün gerçek hayatta karşılaşabileceğiniz bir durumu konuşacağız. Doğru ya da yanlış cevap yok.” diyerek başla. Baskı yok.
- 5–15 dk
Senaryoyu aç
Karar Odası’ndan bir senaryoyu birlikte okuyun. Henüz seçim yapmadan sor: “Siz olsanız ilk neyi düşünürdünüz?”
- 15–30 dk
Küçük gruplar
Sınıfı gruplara böl. Her grup bir seçeneği savunsun veya sonuçlarını tartışsın. Seçimden sonra çıkan geri bildirim panelini birlikte okuyun.
- 30–38 dk
Ortak tartışma
“Hangi ölçütler işimize yaradı? Bunu gerçek hayatta nerede kullanırız?” sorularıyla toparla.
- 38–40 dk
Kapanış
Herkes kendine bir cümlelik çıkarım yazsın. Paylaşmak zorunda değil; amaç fark etmek.
Sınır notu: Öğrenciyi kişisel hikâye paylaşmaya zorlama. Zorbalık, yoğun kaygı veya aile içi risk gibi bir konu açılırsa sınıfta detaylandırma; öğrenciyi bireysel görüşmeye ve uygun destek mekanizmalarına yönlendir.
Karar vermeden nasıl destek olunur?
Yap
- Cevabını dinle ve ölçütlerini sor: “Bunu neye göre seçtin?”
- Kendi deneyimini “şunu yap” diye değil, “bende şöyle olmuştu” diye paylaş.
- Sessizliğe izin ver. Düşünmek için zaman tanı.
Yapma
- Onun yerine karar verme veya “şunu seç” deme.
- Cevabını yargılama, “saçmalama” gibi ifadeler kullanma.
- Tek bir cevapla kendini açıklamaya zorlama.
Aynı şeyi söylemenin daha iyi yolu
Bence kesinlikle bunu yapmalısın.
Bu ikisi arasında sence fark ne? Hangisi sana daha uygun geliyor?
Niye hiç düşünmüyorsun?
Bu kararın hangi kısmı sana en zor geliyor?
O meslek sana göre değil.
O işin hangi yanı ilgini çekiyor? Zor gelen yanı ne olabilir?
Sık sorulan sorular
Site kişisel veri topluyor mu?
Hayır. Üyelik yoktur; ad, okul, adres, telefon, konum gibi bilgiler istenmez. İçeriklerin tamamlandığı bilgisi gerekiyorsa yalnızca kullanılan cihazda (localStorage) tutulabilir ve sunucuya gönderilmez.
İçerikler bu yaş grubuna uygun mu?
Hayat Provası ortaokul ve lise öğrencileri için hazırlandı. Hassas konularda yöntem, detay veya yönlendirici anlatım vermez; güvenlik gerektiren durumlarda güvenilir bir yetişkine, rehber öğretmene veya yerel destek mekanizmalarına yönlendirir.
Bu site rehberlik, terapi veya tanı yerine geçer mi?
Hayır. Site tanı, tedavi, hukuki tavsiye veya profesyonel danışmanlık sunmaz. Öğrencinin kendi düşünme sürecine alan açar; profesyonel desteğin yerini almaz.
Ücretli mi? Reklam var mı?
Hayır. Site ücretsizdir ve reklam içermez. Öğrenciyi ekranda tutmaya çalışan puan, rozet veya seri (streak) gibi mekanikler kullanılmaz.
Yapay zekâ kopya ödev mi ürettiriyor?
Hayır. İçerikler yapay zekâyı kopya aracı olarak değil; fikir geliştirme, taslak çıkarma, kontrol listesi ve araştırma sorusu üretme aracı olarak konumlandırır.
Sınıfta veya evde nasıl kullanabilirim?
Bir senaryoyu açıp seçenekler üzerine konuşabilir, bu sayfadaki konuşma başlatıcılarını kullanabilir veya rehberlik dersinde 40 dakikalık ders planını uygulayabilirsin.
İndirilebilir seminer materyalleri
Veli toplantısı, rehberlik dersi ya da seminer için hazır sunumlar. Aynı konunun veli, sınıf öğretmeni ve rehber öğretmen sürümleri; güvenilir kaynaklardan derlenmiş ve ücretsiz.
Seminer materyalleri →Okulunda paylaşmak ister misin?
Rehberlik servisi veya yönetimle paylaşman için yazdırılabilir, tek sayfalık bir tanıtım hazırladık.