Siber Dedektif: Kayıp Şifre Dosyası
Etkinliğin amacı
Öğrencilerin sahte mesajların ortak işaretlerini (acele, korku, ödül, bilgi/şifre isteme) tanıması ve şüpheli bir mesajla karşılaştığında güvenli tepki verebilmesi.
Zenginleştirme uygulaması
İleri düzey
Öğrenciler “dolandırıcı” rolüne geçer: sınıfı kandıracak kadar ikna edici, sahte bir mesaj tasarlar (tersine mühendislik). Diğer gruplar bu mesajdaki kırmızı bayrakları bulup “vakayı çözer”. Böylece tuzağı hem kurmayı hem yakalamayı deneyimlerler.
Destekleme uygulaması
Daha fazla destek
Öğrenciye hazır 4 mesaj kartı ve “kırmızı bayrak” etiketleri verilir; tek bir mesaj üzerinde adım adım eşleştirme yapar. Soyut kural yerine somut örnek ve görsel ipucu ile ilerlenir.
Araç ve gereçler
- Etkileşimli tahta / projeksiyon
- Ek-1 Vaka Dosyası kartlarının çıktısı (her grup için 1 takım)
- Ek-2 Dedektif Raporu formunun çıktısı (öğrenci sayısı kadar)
- Kalem
Uygulama adımları
- 1Sınıfa “Elimizde 4 mesaj var; en az biri tuzak. Bugün siber dedektifsiniz.” denir ve gruplar oluşturulur.
- 2Her gruba Ek-1 Vaka Dosyası (4 mesaj kartı) dağıtılır.
- 3Gruplar mesajlardaki ipuçlarını işaretler: acele ettiriyor mu? Korkutuyor mu? Ödül vadediyor mu? Şifre/kod/bilgi istiyor mu? Link tuhaf mı?
- 4Her grup Ek-2 Dedektif Raporu’nu doldurur: Hangi mesaj(lar) sahte? Hangi işaretlerden anladınız?
- 5Sınıfça tartışılır: Gerçek bir kurum (banka, uygulama) senden asla ne ister? Şüphelenince ne yaparsın?
- 6Zenginleştirme grubu kendi tasarladığı sahte mesajı sunar; sınıf kırmızı bayrakları bulur. Kapanışta tek cümle: “Bir daha böyle bir mesaj gelirse ilk yapacağım şey…”
Değerlendirme
Öğrenci, sahte mesajı doğru işaretlerle gerekçelendirebiliyor mu? “Şifre/kodumu paylaşmam ve güvendiğim bir yetişkine sorarım” refleksini ifade edebiliyor mu?
Ekler · Çalışma Kâğıtları
“Yazdır / PDF” ile çıkarıp derste kullanabilirsin.
Ek-1 · Vaka Dosyası (kes ve dağıt)
Her gruba bir takım. Biri güvenli, üçü tuzak; grup hangisinin güvenli olduğunu bulur.
“Tebrikler! 5.000 puan kazandınız. Ödülünüzü almak için son 10 dakika — bilgilerinizi girin: [link]”
“Merhaba, okul kütüphanesi yarın 15.00’te açık. İyi günler. — Okul İdaresi”
“Hesabınıza giriş yapıldı! Hemen doğrulayın yoksa hesabınız kapanacak. SMS kodunuzu yazın.”
“Bedava oyun elması hediyen çıktı 🎁 Almak için kullanıcı adı ve şifreni buraya yaz.”
Ek-2 · Dedektif Raporu
Güvenli olan mesaj:
Sahte olduğunu düşündüğüm mesaj(lar):
Beni şüphelendiren işaretler (acele / korku / ödül / bilgi isteme / tuhaf link):
Şüphelenince ilk yapacağım şey: