Sınıf Duruşması: Kopya Meselesi
Etkinliğin amacı
Öğrencilerin dürüstlük değerini gerçek bir ikilem üzerinden farklı bakış açılarıyla tartışması, empati kurması ve kendi duruşunu gerekçelendirmesi.
Zenginleştirme uygulaması
İleri düzey
Öğrenciler hazır senaryoyla yetinmez; kendi ahlaki ikilem senaryolarını yazıp yeni bir duruşma kurar. Karşı argümanları güçlendirmeleri, “en zor savunma” üzerine düşünmeleri istenir.
Destekleme uygulaması
Daha fazla destek
Öğrenciye hazır rol kartları (savcı / savunma / tanık / jüri) ve “ben olsam ne hissederdim?” yönlendirme kartları verilir; konuşacağı cümleye örnek başlangıçlar sunulur.
Araç ve gereçler
- Ek-1 Rol Kartlarının çıktısı (her grup için 1 takım)
- Ek-2 Jüri Karar Formunun çıktısı
- Tahtaya yazılacak senaryo (aşağıda)
Uygulama adımları
- 1Senaryo okunur: “Sınavda yanındaki yakın arkadaşın senden kopya istiyor. Vermezsen küsecek gibi; verirsen kural çiğnenecek.”
- 2Roller dağıtılır (Ek-1): Savcı, Savunma, Kopya İsteyen, Kopya İstenen, Tanık, Jüri.
- 3Kısa duruşma: her rol kendi tarafını 1-2 cümleyle anlatır. Amaç kazanmak değil, farklı bakışları görünür kılmak.
- 4Jüri, Ek-2 formunu doldurup gerekçeli bir karar açıklar (ceza değil; “ne yapılmalıydı ve neden”).
- 5Sınıfça: “Arkadaşlık mı dürüstlük mü?” ikilemi tartışılır; ikisinin birlikte nasıl korunabileceği aranır.
- 6Kapanış: Herkes bir kâğıda tek cümle yazar — “Gerçek hayatta ben ne yapardım ve neden?”
Değerlendirme
Öğrenci, kendi görüşünü başkalarını suçlamadan gerekçelendirebiliyor mu? Karşı tarafın hislerini kabul edip (empati) yine de bir ilke savunabiliyor mu?
Ekler · Çalışma Kâğıtları
“Yazdır / PDF” ile çıkarıp derste kullanabilirsin.
Ek-1 · Rol Kartları (kes ve dağıt)
Her gruba bir takım. Sessiz öğrenciler için Jüri ve Tanık rolleri iyi bir başlangıçtır.
Kuralın neden önemli olduğunu savun. “Kopya kime, neye zarar verir?” sorusuna cevap ver.
Kopya isteyeni anlamaya çalış. “Neden bu noktaya geldi?” diye sor; ama kuralı da unutma.
Neden kopya istediğini anlat: korku mu, hazırlıksızlık mı, panik mi? Dürüstçe savun.
İki his arasında kaldığını anlat: arkadaşını üzmek istemiyorsun ama kuralı da çiğnemek istemiyorsun.
Olayı dışarıdan gördün. Ne oldu, taraf tutmadan anlat.
Herkesi dinle. Ceza verme; “ne yapılmalıydı ve neden?” sorusuna gerekçeli karar yaz.
Ek-2 · Jüri Karar Formu
Dinlediğimiz taraflar ne dedi (kısaca):
Bizce en adil davranış şu olurdu:
Bu davranışın gerekçesi:
Arkadaşlık da dürüstlük de korunsun istiyorsak öneri: