Hangi farklar kuralı değiştirebilir?
- Yaş ve gelişim dönemi
- Daha önce gösterilen sorumluluk
- Uyku, öğrenme veya sağlıkla ilgili bireysel ihtiyaç
- Yeni ortamlara uyum ve özdenetim gibi mizaç farklılıkları
- Kuralın uygulandığı günün ve ortamın koşulları
Aynılık neden her zaman adalet üretmiyor?
Aynı ayakkabı numarasını iki kardeşe vermek eşit olabilir ama işe yaramaz. Kurallarda da benzer bir durum vardır. Daha büyük çocuğa geç dönüş saati verilmesi yaşla ilgili olabilir; dikkatini toplamak için sessiz ortama ihtiyaç duyan kardeşe ayrı çalışma alanı sağlanabilir. Sorun farklılık değil, farklılığın keyfî, açıklamasız ve sürekli tek taraflı olmasıdır.
Ortak ilkeler, farklı uygulamalar
- 1Önce herkese uygulanan temel ilkeleri belirleyin: şiddet yok, hakaret yok, haber verme var.
- 2Değişen kuralın hangi ölçüte dayandığını söyleyin: yaş, ihtiyaç veya sorumluluk.
- 3Kardeşleri birbirine kanıt olarak kullanmadan her çocukla kendi durumunu konuşun.
- 4Farklılığın kalıcı mı, geçici mi olduğunu ve ne zaman gözden geçirileceğini belirtin.
- 5Çocuğa bir sonraki aşamaya geçmek için hangi davranışın gerektiğini açıklayın.
Adalet kontrolü
Kendinize şu soruyu sorun: “Bu farkı diğer çocuğun adı geçmeden açıklayabiliyor muyum?” Açıklayamıyorsanız kararınız karşılaştırmaya veya alışkanlığa dayanıyor olabilir.
Kaynak temelli derinleşme
“Yetişin Çocuklar”da Selçuk Şirin, her çocuğun mizacını tanımadan ezbere ebeveynlik reçetesi uygulanamayacağını savunur. Bu yaklaşım kardeşler için özellikle önemlidir: biri yeni ortama çabuk uyum sağlarken diğeri hazırlanmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. Farklı destek vermek birini kayırmak değildir. Fakat mizaç da “O zaten böyledir.” etiketi olarak kullanılmamalı; değişen ihtiyaçları gözlemlemek için başlangıç noktası olmalıdır.