Son gece çalışmanın bir cazibesi var: heyecanlı, yoğun, bitince de bir kahramanlık hikâyesi bırakıyor. Sınav bir sprint gibi hissettiriyor; bir gecede koşulup bitirilecek kısa bir mesafe. Oysa çoğu dersin öğrenilmesi bir maratondur. Maratonu son yüz metrede koşmaya çalışan biri bitiş çizgisine varsa bile nefessiz varır.
Kurtarmak ile öğrenmek
Son gece bazen notu kurtarır ama bilgiyi nadiren yerleştirir. Tek oturuşta yığılan bilgi ertesi günün sınavında işe yarayabilir, bir hafta sonra ise büyük ölçüde gitmiş olur. Sonraki konu bu bilginin üstüne kuruluyorsa her dönem aynı temeli yeniden atmak zorunda kalırsın. Kurtardığın not, faiziyle birlikte geri döner.
Küçük ama can alıcı
“Baskı altında daha iyi çalışıyorum” cümlesi bazen doğrudur, bazen de başlamanın zor olduğunu söylemenin kibar bir yolu. Hangisi olduğunu anlamak için kendine sor: Baskı yokken başlamayı hiç denedim mi?
Uykunun sessiz payı
Son gecenin en görünmez bedeli uykudur. Uyku yalnızca dinlenmek değil; gün içinde öğrendiklerini yerleştirmeye de yardım eder. Sabaha kadar çalışıp uykuyu feda etmek, bazen çalışarak kazandığını yorgunlukla geri vermek demek. Sınav sabahı uykusuz bir zihin, bildiklerini bile hatırlamakta zorlanabilir.
Bu, hiç son dakika tekrarı yapma demek değil. Sınavdan önceki akşam kısa bir tekrar gayet yerinde. Fark şurada: Tekrar, daha önce öğrenilmiş bir şeyin üstünden geçmektir; son gece maratonu ise hiç öğrenilmemiş bir şeyi bir geceye sığdırma denemesi.
Denemeye değer
Bir sonraki sınavda son geceyi yalnızca tekrar gecesi yapmayı dene. Konuyu önceki günlere küçük parçalar hâlinde böl, son akşam sadece üstünden geç ve erken yat. Sonra iki yöntemi kendi notlarınla karşılaştır.
Son gece bazen kurtarır; ama herkesi ve her zaman değil. Maratonu maraton gibi koşmak daha az heyecanlı bir hikâye bırakır; ama bitiş çizgisine nefes nefese değil, ayakta varırsın.