Üç halka çiz
- Kontrolümde: bugün yapacağım çalışma, soracağım soru, vereceğim cevap
- Etkileyebilirim: ekip planı, aile anlaşması, öğretmenden istenecek açıklama
- Kontrolüm dışında: geçmiş, hava, kontenjan, başka birinin son kararı
Sorunu test et
- 1Sorunu tek ve somut bir cümleyle yaz.
- 2Hangi parçasının kararını senin verdiğini işaretle.
- 3Etkileyebildiğin parça için kiminle konuşabileceğini belirle.
- 4Değişmeyen kısmın hangi ihtiyacını engellediğini sor.
- 5Aynı ihtiyaca hizmet eden küçük bir alternatif üret.
Kabul etmek, beğenmek değildir
Bir koşulun şu anda değişmediğini kabul etmek onun adil veya iyi olduğunu söylemek değildir. Enerjini etkileyebileceğin alana taşımaktır. Haksız ve zararlı durumlarda güvendiğin yetişkinlerden yardım istemek de etki alanının parçasıdır.
Sorunu yeniden adlandır
“Okulum kötü, hiçbir şey yapamam.” çok geniştir. “İlgilendiğim alanda okulda kulüp yok.” daha çalışılabilir. Belki öğretmen desteğiyle küçük bir grup, çevrimiçi güvenilir bir kurs veya belediyenin etkinliği araştırılabilir. Çözüm her zaman mümkün olmayabilir; ama daha doğru soru seçenekleri görünür kılar.
Ne zaman destek alınmalı?
Sorun şiddet, zorbalık, istismar, ayrımcılık, tehdit veya güvenlik riski içeriyorsa onu yalnızca “kabul edilmesi gereken koşul” sayma. Güvendiğin bir yetişkine, okul yönetimine veya rehberlik servisine bildir. Yakın tehlikede 112’yi ara.
Kaynak notu
Bu rehber, “Yaşamını Tasarla” kitabındaki değiştirilemeyen “yerçekimi problemleri” ile yeniden çerçeveleme yaklaşımından yararlanır. Kavram burada okul ve ergen yaşamına uyarlandı. Her güçlük değiştirilemez değildir; özellikle zarar ve hak ihlali içeren durumlarda yetişkin desteği ve resmî yollar gerekir.